الشيخ محمد آصف المحسني

140

انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)

نيست . فقه اسلامى با توجه به شرايط زمان حكم صادر مىكند ، در قديم جنگ باشمشير بود ، در ميدان جنگ پياده روى و جست و خيز لازم بود ، سرعت و حركت لازم بود ، كسىكه لنگ است نمىتواند در حركت خود ، سرعت داشته باشد . حكمى فقهى بر مقتضاى زمان اكنون شرايط جهاد فرق كرده است ، حتى كسىكه پايش هم لنگ باشد ، مىتواند در گوشه‌اى از سنگر جهاد نشسته و با تفنگ خود بر دشمن فير كند ، او مىتواند از راه دور ، سينه دشمن را نشانه بگيرد ، لذا در شرايط كنونى جهاد از اشخاص لنگ هم ساقط نمىشود ، براى لنگ‌ها نيز جهاد واجب است ؛ اما براى اشخاص كور ، همان حكم باقى است ؛ زيرا انسان كور در هيچ شرايطى نمىتواند با دشمن بجنگد . « وَ لا عَلَى الْمَرِيضِ » يك نفر مريض است ، توان حركت را ندارد ، توان راه رفتن را ندارد ، ضعف دارد ، بدنش تب‌دار است ، نمىتواند در جهاد شركت كند ! براى چنين شخصى جهاد واجب نيست و جهاد عليه دشمن از او ساقط مىشود . اما بعضى از مرض‌ها ، مانند مرض قند ، ( مرض شكر ) راه رفتن و دويدن براى او مفيد است ، بر چنين شخصى با اين‌كه مريض است و مرضش هم صعب العلاج است ؛ ولى راه رفتن و دويدن برايش فايده دارد ، جهاد واجب است . مناسبت حكم و موضوع ، يا بقول معروف ، « شم الفقاهه » مربوط به مرضى است كه انسان راه رفته نتواند ، حركت بدنى اش نيز به حدّ ضعيف باشد كه نتواند در جبهه كارى راانجام دهد ؛ اگر كسى اين‌گونه باشد جهاد از او ساقط مىشود ؛ اما يك‌وقت كسى مريض است ؛ ولى مرضش بگونه‌اى است كه هيچ مشكلى براى رفتن او به جنگ ايجاد نمىكند ، دراين‌صورت جهاد بر او واجب است و بايد در جهاد شركت كند .